آموزش برنامه نویسی به کودکان ؛ روش ها و ابزار آموزشی

17 آوریل 2020

آموزش برنامه نویسی به کودکان با آن‌چه که به شکل کلی در ذهن عموم از آموزش برنامه نویسی وجود دارد متفاوت است. تصورات عامه در مورد این مهارت باعث شده است، والدین معمولا برنامه نویسی را برای کودکان نامناسب، خسته کننده و ناکارآمد بدانند؛ در صورتی که کدنویسی کودکان علاوه بر نشاط آور بودن نکات تربیتی بسیاری را با خود به همراه دارد و روش‌ها و ابزار آموزشی آن نیز با تصورات عامه کاملا متفاوت است.

آیا آموزش برنامه نویسی به کودکان لازم است؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت قطعا بله. دلیل این است که کودک برای رشد همه‌جانبه‌ی فکری نیاز دارد تحت آموزش قرار بگیرد. بخشی از این آموزش‌ها مثل خواندان و نوشتن در مدرسه به کودک داده می‌شود؛ اما مهارت‌ها اساسی مانند توانایی حل مسأله، تقویت اعتماد به نفس، خلاقیت و روحیه‌ی کار گروهی معمولا مورد توجه قرار نمی‌گیرند.

آموزش کدنویسی به کودکان این فرصت را برای آنان فراهم می‌کند که در قالب بازی و فعالیت‌های سرگرم کننده در جمع دهم سن و سالان خود مهارت‌هایی که لازمه‌ی موفقیت او در آینده هستند را فرابگیرد.

در مورد اهمیت ضرورت آموزش برنامه نویسی در این مقاله به تفصیل سخن گفته شده که پیشنهاد می‌کنیم حتما مطالعه کنید.

روش‌های آموزش برنامه نویسی به کودکان

روش های آموزش برنامه نویسی به کودکان با تصورات عامه‌ی مردم متفاوت است؛ این یعنی قرار نیست از همان ابتدا کودک روبه‌روی مانیتور یا نمایشگر بنشیند و درگیر حفظ کردن کدها شود. بلکه اولین مهارتی که باید در کودک تقویت شود توانایی حل مسئله است. مهارت حل مسئله که از آن با عنوان سواد ابداع یا Invention Literacy یاد می‌شود خلاقیت و خودباوری را در کودکان به همراه دارد و از سنین پایین به راحتی قابل تقویت هستند؛ چراکه اساسا حس کنجکاوی در کودکان وجود دارد؛‌ کافی است مانع ماجراجویی آن‌ها نشده و اجازه‌ی ایده‌پردازی آزادانه را به ‌کودکان بدهیم.

فیشرپرایس / ابزار آموزشی

در مرحله‌ی بعد با شروع بحث آموزش کدنویسی کودکان، همچنان اوضاع به شکلی که عموم مردم تصور می‌کنند، نخواهد بود. ابزار آموزش برنامه نویسی به کودکان با بزرگسالان فرق می‌کند. برای مثال محیط برنامه نویسی اسکرچ یکی از ابزارهایی است که برای آموزش کدنویسی به کودکان به کار می‌رود.

اسکرچ

اسکرچ یک محیط برنامه‌نویسی جذاب و تصویری است که توسط دانشگاه MIT توسعه داده شده است و در اکثر کشورهای جهان برای آموزش کدنویسی به کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. در اسکرچ، کودک نیازی به وارد کردن کد ندارد، بلکه کافی است کدها را در قالب بلوک‌ها به درستی کنار هم بچیند. با یادگیری اسکرچ کودکان اولین برنامه‌های خود را می‌سازند و می‌توانند آن را در دیتابیس اسکرچ با سایر کاربران آن به اشتراک بگذارند. شعار سازندگان اسکرچ این است: «تصور کن، برنامه نویسی کن، به اشتراک بگذار»

برنامه نویسی کودکان

ابزار آموزش برنامه نویسی کودکان

ابزار آموزش برنامه نویسی کودکان در دنیا تنوع بالایی دارند. هدف کلی این ابزار که شباهت زیادی به اسباب بازی دارند، آشنا کردن کودکان با الگوریتم‌ها و کارکرد کدهای دستوری است. وقتی کودک به کمک کدنویسی هدایت اسباب بازی‌های آموزشی را برعهده می‌گیرد، ضمن اینکه اعتماد به نفس او تقویت می‌شود، کاربرد کدهای دستوری را به چشم می‌بیند و کارآمد بودن آموزش‌های تئوری را به خوبی درک می‌کند. در ادامه به معرفی برخی از این ابزارهای آموزشی می‌پردازیم.

بلاکسلز (Bloxels)

بلاکسلز یک صفحه با مربع‌های رنگی را در اختیار کودک قرار می‌دهد. کودک می‌تواند اشکال فانتزی خود را روی این صفحه خلق کند. سپس، تصویر ساخته شده را توسط اپلیکیشن بلاکسلز اسکن کنند. تصویر اسکن شده به شخصیت کارتونی تبدیل خواهد شد و کودک می‌تواند با شخصیتی که خودش ساخته وارد بازی شود.

بلاکسلز / کدنویسی کودکان

فیشر پرایس

فیشرپرایس یک ربات تشکیل شده از تعدادی بلوک است. کودک با برنامه دادن به بلوک‌ها می‌تواند مسیر حرکت ربات را تعیین کند. فیشر پرایس در ضمن داشتن جذابیت ظاهری برای کودکان، ذهن آن‌ها را با محاسبات آشنا می‌کند.

ربات آموزشی فیشر پرایس / ابزار آموزشی

ربات وارز

ربات وارز یک بازی فکر برای برای آموزش برنامه نویسی کودکان است. تأثیر بازی در امر آموزش کودکان و نوجوانان بر کسی پوشیده نیست. با انجام بازی ربات وارز کودکان با استفاده از فلش کارت‌هایی که روی آن‌ها دستورات زبان برنامه‌نویسی پایتون درج شده، مهره‌های خود را به مصاف هم بفرستند. آشنایی با دستوارت شرطی و حلقه‌ها از مزایای بازی فکری ربات وارز است.

ابزار ربات وارز / برنامه نویسی کودکان

 

جمع بندی

آموزش کدنویسی به کودکان شباهت چندانی به آموزش کدنویسی به بزرگسالان ندارد. هدف از آموزش کدنویسی به کودکان متفاوت از هدفی است که در بزرگسالان دنبال می‌شود. بزرگسالان عموما به منظور برنامه‌نویس شدن کدنویسی را یاد می‌گیرند؛ اما هدف از آموزش کدنویسی به کودکان لزوما برنامه نویس شدن آن‌ها نیست. کودکان به لطف برنامه‌نویسی مهارت‌های ارزشمندی همچون حل مسأله، ریاضیات و کار گروهی را یاد می‌گیرند. در این مسیر، ابزارهای آموزشی جذاب کودکان یادگیری این مهارت‌ها را برای کودکان جذاب‌تر می‌کند.

در ایران موسسه‌ی شتابدهی استعداد و آموزش برنامه نویسی پل استار با به‌کارگیری جدیدترین ابزار آموزش کدنویسی به کودکان که تعدادی از آن‌ها در این مطلب معرفی شدند، به آموزش برنامه نویسی به سنین ۸ تا ۱۵ سال می‌پردازد. جهت آشنایی با سایر ابزارهای آموزشی این موسسه می‌توانید به این صفحه مراجعه کنید.