هوش دیجیتال کلید موفقیت قرن بیست و یکم

۵ تیر ۱۳۹۷

رشد روز افزون فناوری اطلاعات منجر به پررنگ تر شدن هرچه بیشتر نقش تکنولوژی در زندگی روزمره ما و فرزندان ما گردیده است. از اینرو بررسی روند تاثیرگذاری تکنولوژی دیجیتال و میزان استفاده از این امکانات در برطرف سازی نیازهای روزانه توجه ویژه ای را می طلبد. طبق نظر کارشناسان کمتر از ده سال دیگر بیش از ۹۰% مردم جهان مصرف کننده اینترنت خواهند یود و در این میان جمعیت عظیمی از کاربران فضای مجازی و دنیای تکنولوژی به کودکان و نوجوانان اختصاص می یابد به همین سبب توجه به هوش دیجیتال DQ و اثرات آن بر سلامت کودکان می بایست مورد مطالعه قرارگیرد.

همانگونه که اینترنت می تواند زمینه ساز تعلیم و تربیت ، آگاهی و اطلاع رسانی و سرگرمی و نشاط باشد از سوی دیگر استفاده بی رویه  و طولانی مدت فضای مجازی، گستردگی فضای سایبری منجربه پیش آگاهی نسبت به مفاهیم ضد اخلاقی و خشن می تواند یک تهدید بر سر راه نسل آینده باشد.

بهرحال با توجه به روند پیشرفت فناوری اطلاعات، ورود کودکان ۸تا ۱۲ ساله به فضای دیجیتال امری اجتناب ناپذیر است. هم و غم اصلی اولیا خانه و اولیا مدرسه می بایست این باشد که برای  محافظت فرزندانمان در مقابل خطرات احتمالی از چه روش هایی استفاده نمایند و همچنین بستری فراهم آورند تا تکنولوژی زمینه ساز رشد و تعالی آنها گردد. هوش دیجیتال DQ دانشی است که بواسطه آن امکان استفاده صحیح و مفید از فناوری اطلاعات فراهم گردیده است.  خطرات احتمالی و تهدیدهای دیجیتال که هدف اصلی آن ایجاد بستر جنگ نرم از سنین پایه در کشورهای درحال توسعه است در قالب فراگیری دانش هوش دیجیتال قابل پیشگیری است و از سوی دیگر زمینه ساز پایه ریزی نسلی ماهر، هوشمند جهت ورود به بازار کسب و کارهای نوین است.  تهدیدات فضای سایبری یک چالش خانوادگی نیستّ بلکه معظلی  است که متولیان و مدیران کشوری در سطح کلان می بایست در راستای رفع آن اقدام نمایند.

در ادامه به معرفی هشت مفهوم کلیدی در زمینه هوش دیجیتال می پردازیم.


مقررات دیجیتال:

گرچه قوانین و مقررات دیجیتال به طور کامل در کشور ما قابل پیگرد  نمی باشد با تمام این اوصاف نمی توان از اهمیت Digital rights  غافل شد، که به حق کپی رایت، حریم خصوصی و مالکیت معنوی آثار دیجیتال می پردازد.

سواد دیجیتال:

تولید محتوا، خبرنامه ها و شبکه های اطلاع رسانی در حقیقت روند اشتراک گذاری اطلاعات را تغییر داده است وامکان جستجو و دسترسی سریع به اطلاعات منتشر شده پیشرفتی عظیم در حوزه تعلیم و تربیت ایجاد نموده است. در این میان شیوه استفاده، بررسی و ارزیابی اطلاعات در دسترس و صحت سنجی در سایه Digital literacy میسر می گردد.

ارتباطات دیجیتال:

کاربران رسانه های دیجیتال از محصولات حوزه سرگرمی گرفته تا حوزه صنایع همگی به گستره نشر و توزیع داده بر بستر فناوری اطلاعات اطلاق می گردد  ازموبایل و تلویزیون های اینترنتی تا ماهواره های ایستگاه فضایی اشکال متفاوت Digital communication هستند و توانایی برقراری ارتباط میان رسانه ها مختلف را تعریف می نمایند.


هوش هیجانی دیجیتال:

از هوش هیجانی به عنوان کلید موفقیت قرن بیست و یکم یاد شده است. مجموعه ای از مهارت های اجتماعی، عاطفی و شناختی که این فرصت را فراهم می آورد تا رفتاری مناسب در مقابله با چالش های زندگی دیجیتال بر گزیند اصطلاحا Digital emotional intelligenceاطلاق می گردد.

امنیت دیجیتال:

دغدغه اصلی بشر در تمامی مراحل زندگی دستیابی به آرامش و امنیت بوده است. حفاظت اطلاعات، امکان شناسایی خطرات دنیای مجازی از قبیل هک، سرقت الکترونیک و بدافزارها صرفا از طریق Digital security  امکانپذیر خواهد بود.


ایمنی دیجیتال:

مقابله با تهدیدهایی از قبیل نشر اکاذیب، تصاویر مستهجن ، شایعات و محتوای غیراخلاقی  و محدود ساختن خطرات احتمالی در فضای مجازی ضرورت تعریف مفهومی با عنوان Digital safety  را فراهم ساخته است.


مصرف دیجیتال:

با توجه به روند همگانی شدن و دسترسی سهل به فضای مجازی بسیار مهم است تفکیک میان زندگی در دنیای واقعی و دنیای مجازی ایجاد شود. به عبارت ساده تر  Digital use به مدیریت زمان استفاده از فضای سایبری پرداخته می شود.

هویت  دیجیتال:

در دنیای مجازی هر فرد می تواند بیش از یک شخصیت را به طور ناشناس به خود اختصاص دهد و از این طریق مدتی فعالیت داشته باشد و پس از آن نسبت به حذف این مشخصات اقدام نماید و برای همیشه هویتی ناشناخته از خود برجای گذارد. مفهوم Digital identity  در واقع به آگاهی و مدیریت هویت مجازی در فضای سایبری می پردازد.