معرفی استارتاپ کرایه اسکوتر Bird و بررسی مسیر موفقیت

۳۱ شهریور ۱۳۹۷

شرکت Bird استارتاپی آمریکایی است که در مدت ۴ ماه توانسته سرمایه‌ای حدود ۴۰۰ میلیون دلار جذب کند. این استارتاپ قصد دارد کرایه اسکوتر را در تمامی خیابان‌های آمریکا پیاده‌سازی کند. برخی کارشناسان یک سال پس از تاسیس این استارتاپ، ارزش ۲ میلیارد دلار را برای آن در نظر گرفته‌اند که توجه بسیاری فعالین سیلیکون ولی را به خود معطوف کرده است.

یکی از سرمایه‌گذاران اصلی بِرد، شرکت وی‌سی Sequoia Capital است. در این مطلب، علاوه بر معرفی تاریخچه‌ی این استارتاپ صحبتی با کارشناسان این شرکت انجام شده و دلیل آنها برای پشتیبانی از بِرد و ارزش ۲ میلیاردی در نظر گرفته شده برای آن شرح داده شده است. یکی از دلایل اصلی سرمایه‌گذاران خطرپذیر برای ورود به این استارتاپ، اعتماد آنها به موسس و مدیرعامل آن عنوان شده است. آنها او را مخترع این سیستم می‌دانند و معتقدند تجربه و تخصص لازم برای مقیاس‌دهی به این استارتاپ را دارد.

در ماه‌های اولیه‌ی تاسیس و پس از این که خبر شروع به‌کار این شرکت و ارتباط مدیران آن با اوبر منتشر شد، جوردان نوف، یکی از شرکای تجاری تاسک ونچرز به سانتا مونیکا رفت تا موسسین این استارتاپ را متقاعد به قبول سرمایه‌گذاری خودش بکند. نوف در مورد اولین دیدارش با این استارتاپ می‌گوید که در دفتر بِرد، نموداری از رشد سریع کاربران و سفرهای انجام شده با اسکوترهای این شرکت مشاهده کرده است. این نمودار نشان می‌داد که هر ماه، تعداد صفرهای کاربران این سرویس بیش از پیش شده است. او در توصیف مدل کسب‌وکار این استارتاپ از اصطلاح نبوغ استفاده می‌کند و معتقد است برد پس از مدتی می‌تواند تعریف جابجایی نقطه به نقطه را برای افراد تغییر دهد.

استارتاپ bird

به‌هرحال سرمایه‌گذاران با اشتیاق زیادی به‌سمت برد جذب می‌شوند و همان‌طور که گفته شد در کمتر از یک سال، ۴۰۰ میلیون سرمایه و ارزش حدودی ۲ میلیارد دلار، دستاورد آنها بوده است.

کاربران پس از استفاده از اسکوتر آن را برای دیگران در محل مخصوص قرار می‌دهند

برد اپلیکیشنی دارد که قابلیت رزرو کردن اسکوتر را به کاربر می‌دهد. هزینه‌ی دریافتی در این سفر ناچیز است و در پایان سفر، اسکوتر در محلی قرار داده می‌شود تا فرد بعدی آن را رزرو کند. این شرکت تا کنون در ۱۱ محله و شهر در کالیفرنیا، تگزاس و واشنگتن دی‌سی فعالیت داشته است. در ایالت سان‌فرانسیسکو هنوز تلاش برای قانون‌گذاری مناسب این سیستم در جریان است و برد و دیگر استارتاپ‌ها در حال حاضر مجوز فعالیت ندارند.

در این میان جذب سرمایه‌های هنگفت توسط برد و رقبایش مانند Lime، ذهن بسیاری فعالان اکوسیستم را به خود معطوف کرده است. مارک ساستر یک سرمایه‌گذار خطرپذیر است که در پستی وبلاگی در مورد سرمایه‌گذاری در برد، بحث‌ها و تبادل نظرها در مورد برد را در میان همکاران، دیگر کارآفرینان،‌سرمایه‌گذارها و خبرنگاران بیش از هر شرکت دیگری عنوان کرده است.

اولین بودن ارزش دارد

به‌خاطر همین بحث‌ها و سوالات شکل گرفته، مصاحبه‌هایی با سرمایه‌گذاران اصلی این شرکت انجام شده است. در قدم اول، سرمایه‌گذاران و مدیرعامل این شرکت یعنی تراویس وندرزاندن، شرکت برد را مخترع سیستم اشتراک‌گذاری اسکوترهای برقی می‌دانند. تراویس پیش از این در هر دو شرکت اوبر و لیفت به‌عنوان مدیر اجرایی مشغول به کار بوده است.

استارتاپ bird

وقتی برد برای اولین بار در شهر محل فعالیت خود یعنی سانتا مونیکا، سیستم اجاره‌ی اسکوتر را راه‌اندازی کرد، رقبای آنها همچون Slim، LimeBike و Ofo روی اجاره‌ی دوچرخه متمرکز بودند. آنها بخش اسکوتر را در سال ۲۰۱۸ به خدمات خود اضافه کردند. رقیب اصلی یعنی لایم‌بایک نیز پس از مدتی نام خود را به لایم تغییر داد.

این شرکت به‌نوعی مخترع سیستم اشتراک اسکوتر در آمریکا است

دانا ستل، یکی از موسسین شرکت سرمایه‌گذاری Greycroft عنوان کرده که در زمان ارزش‌گذاری و بررسی استارتاپ‌های مشابه، شرکت آنها به‌دنبال صاحب ایده‌ی اصلی است. رلوف بوثا، کارشناس شرکت سکویا نیز که در مرحله‌ی آخر جذب سرمایه‌ی ۳۰۰ میلیون دلاری شرکت برد حضور داشته، اولین بودن را یکی از دلایل موفقیت کنونی این استارتاپ می‌داند. او در مصاحبه‌ای در این مورد می‌گوید:

وقتی شما مخترع یک فناوری باشید، به اختمال زیاد از مشکلات مخفی و چالش‌های پیش روی آن اطلاع دارید. افرادی که طرح شما را کپی می‌کنند، تنها آن‌چه که می‌بینند را پیاده‌سازی می‌کنند. آنها اطلاعی از نحوه‌ی تفکر شما در مورد محصول ندارند. آنها حرکت بعدی شما را نمی‌دانند. این حرکت بعدی در برنامه‌ریزی شما برای ماه‌ها و سال‌های آتی نهفته است.

رشد سریع بدون سرمایه‌گذاری در تبلیغات

برخی سرمایه‌گذاران برد پس از مشاهده‌ی خدمات این شرکت در شهرها به آن علاقه‌مند شده‌اند. این شرکت بدون سرمایه‌گذاری حتی یک دلار روی تبلیغاتی مانند تبلیغات فیسبوک، در طول ده ماه برندی ساخته که کاربران عاشقش هستند. آمار دانلود اپلیکیشن آنها در این مدت روز به روز افزایش داشته و استفاده از آن نیز هر روز بیشتر می‌شود.

استارتاپ bird

ستل در مورد برد می‌گوید برند آنها به حدی محبوب شده که اسمشان کم‌کم به یک فعل در میان کاربران تبدیل شده است. بوثا نیز پس از بررسی چند شرکت در این زمینه برد را انتخاب کرده چون معتقد است آنها کاربران بیشتری دارند و در جذب کاربران جدید نیز موفق‌تر هستند. به بیان دیگر یک بار استفاده از خدمات برد برای جذب کاربر جدید کافی است.

کاربران بِرد در همین مدت کوتاه عاشق برند شده‌اند

بسیاری سرمایه‌گذاران معتقدند که برد می‌‌تواند اوبر یا لیفت بعدی در این صنعت باشد. آنها ابعاد فرصت بازار و همچنین ابعاد مشکل حل شده توسط این شرکت را ازدلایل این پیش‌بینی عنوان می‌‌کنند. یکی از راهکارهای برد برای کاربران، مایل آخر یا Last-Mile نام دارد. مشتریان این سرویس بخشی از مسیر خود را با استفاده از وسایل نقلیه‌ی عمومی طی می‌کنند و در پایان مسیر،‌ بخشی که سرویس عمومی ندارد یا ترافیک زیادی دارد را با اسکوتر برقی طی می‌کنند.

استارتاپ bird

با تعریف سیستم برد به این نتیجه می‌رسیم که هر فرد حاضر در پیاده‌روها، یک مشتری بالقوه برای این شرکت است. بعلاوه با توجه به افزایش مهاجرت به شهرها، راهکاری که جابجایی را برای افراد آسان کرده و تراکم و استفاده از خودرو را کاهش دهد، قطعا پرطرفدار خواهد بود. نوف در این باره می‌گوید:

در زمان انجام محاسبات برای سرمایه‌گذاری، بزرگی بازار هدف یکی از موارد مورد بررسی است. در این مورد شما از خود می‌پرسید که آیا این شرکت، جایگزین پیاده‌روی برای افراد می‌شود؟ در نگاه اول ایده‌ای خنده‌دار است اما به‌نظر می‌رسد آنها در حال انجام این جایگزینی هستند.

موسس معتبر

سرمایه‌گذاران یکی از دلایل مهم دیگر در ورود به این شرکت را موسس آن می‌دانند. تراویس (با تراویس کالانیک موسس اوبر متفاوت است) یکی از مدیران ارشد اوبر بوده است. او ابتدا وظیفه‌ی توسعه‌ی بین‌المللی شرکت و سپس افزایش رانندگان را بر عهده داشته است. نکته‌ی مهم این که او در هر دو شرکت اوبر و لیفت، یعنی پیشگامان سرویس تاکسی اینترنتی سابقه دارد.

بسیاری از کارمندان Bird قبلا در اوبر و لیفت مشغول بوده‌اند

پس از تراویس، تعداد زیادی از کارمندان اوبر و لیفت برای عضویت در برد اقدام کرده‌اند. این آمار از پروفایل لینکدین آنها استخراج شده است. سرمایه‌گذاران معتقدند این حجم از کارمندان و مدیرانی که در اوبر و لیفت بوده‌اند، موفقیت استارتاپ جدید را تضمین می‌کنند. آنها معتقدند این افراد از اشتباهات سیستم تاکسی اینترنتی درس گرفته و آنها را در جهت موفقیت برد به کار می‌گیرند.

استارتاپ bird

آیا ارزش واقعی ۲ میلیارد دلار است؟

انتقاد اصلی به برد و سرمایه‌گذاران آن، ارزش حدودی ۲ میلیارد دلاری برای این استارتاپ است. این شرکت در یکی از اسناد تنظیم مقررات اعلام کرده که جذب سرمایه‌ی جدید، ارزش آن را به ۲ میلیارد دلار می‌رساند. نکته‌ی مهم این که هیچ سرمایه‌گذاری این ارزش‌گذاری را تایید نکرده است. در واقع چنین ارزش‌گذاری برای این استارتاپ کمی غیرواقعی به نظر می‌رسد.

نکته‌ی مهم این که برد اکنون تنها در شهرهای ساحلی فعالیت می‌کند و مشتریان آنها، می‌توانند در تمام طول سال از خدمات استفاده کنند. این شهرها آب و هوای خوبی در طول سال دارند و فرهنگ عمومی آنها نیز لباس و حمل و نقل غیررسمی است. در نتیجه موفقیت برد در این شهرها دور از انتظار نبوده است. چالش اصلی در زمان ورود به شهرهای رسمی‌تر خود را نشان می‌دهد. شهرهایی که احتمالا ساکنین آنها حاضر نیستند با لباس رسمی، حتی برای میهمانی‌های شخصی از اسکوتر استفاده کنند.

البته سرمایه‌گذاران در نهایت بر این عقیده هستند که تنها با دیدن عدد و رقم‌های رشد این استارتاپ می‌توان ارزش واقعی آن را تخمین زد. آنها برای توضیح این خوش‌بینی خود، خرید اینستاگرام توسط فیسبوک را مثال می‌زنند که در روزهای اولیه هزینه‌ای کاملا غیرعقلانی به نظر می‌رسید. مثال‌های دیگر، خرید یوتیوب توسط گوگل به مبلغ ۱.۷ میلیون دلار و خرید PayPal توسط Ebay به قیمت ۱.۵ میلیارد دلار است. در نهایت آنها معتقدند تنها کسانی این خریدها را غیرعقلانی می‌دانند که اطلاعی از اعداد و ارقام استارتاپ‌ها ندارند.